HOT NEWS
: คลีนิคนิรนามงดตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STD) ในวันศุกร์ที่ 1 มิถุนายน 2561 : คลีนิคนิรนาม ปิดให้บริการในวันที่ 29 พฤษภาคม 2561 เนื่องในวันวิสาขบูชา

นวัตกรรมการให้บริการสุขภาพที่มีชุมชนเป็นผู้นำในการขับเคลื่อน (KPLHS)

                  

           ปัญหาภาวะทางสุขภาพของประชาชน มีความหลากหลายแตกต่างไปตามกลุ่มชุมชน ไม่ว่าจะเป็นชุมชนที่เกิดจากการรวมตัวกันตามแหล่งที่อยู่ หรือตามวิถีชีวิตทางสังคม เศรษฐานะ อาชีพ หรือเพศวิถี ดังนั้น การจัดรูปแบบบริการสุขภาพ แบบดั้งเดิมที่มีสถานพยาบาลเป็นศูนย์กลาง อาจไม่สามารถตอบสนองปัญหาภาวะทางสุขภาพของชุมชนต่างๆ เหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
         นวัตกรรมการให้บริการสุขภาพที่มีชุมชนเป็นผู้นำในการขับเคลื่อนบริการสุขภาพ (Community-Led Health Services) เป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพในการตอบสนองต่อปัญหาภาวะทางสุขภาพของชุมชน โดยศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาดไทย ได้ใช้ภาวะสุขภาพด้านเอชไอวีเป็นต้นแบบในการพัฒนารูปแบบ Community-Led Health Services โดยมีชุมชนชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย และสาวประเภทสอง ในกรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ หาดใหญ่ และพัทยา เป็นผู้นำในการขับเคลื่อนบริการสุขภาพสำหรับชุมชนของตัวเอง และได้พิสูจน์แล้วว่าเป็นรูปแบบที่มีประสิทธิภาพในการทำให้เกิดการเข้าถึงการตรวจเอชไอวีได้รวดเร็ว ป้องกันได้รวดเร็ว และรักษาได้รวดเร็ว
         ในประเทศไทย ชุมชนชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย และสาวประเภทสอง เป็นกลุ่มประชากรที่ได้รับผลกระทบหลัก (key populations) ในด้านเอชไอวี และได้ลุกขึ้นมาเป็นผู้นำในการค้นหาว่า หากจะจัดการกับปัญหาเอชไอวีและภาวะสุขภาพอื่นๆ ที่เฉพาะเจาะจงกับชุมชนของตัวเอง ได้แก่ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือการใช้ฮอร์โมนเพื่อการข้ามเพศ แล้ว บริการสุขภาพอะไรบ้างที่ “ชุมชนเองเห็นว่าจำเป็น (Need-based) จะต้องมี และเป็นที่ต้องการ (Demand-driven) ของชุมชน” เพื่อมาร่วมมือทำงานกับบุคลากรด้านสาธารณสุขและภาครัฐ ในการจัดให้เกิดบริการเหล่านี้ในลักษณะที่เป็นมิตรกับชุมชน เข้าถึงได้ทั้งในเชิงสถานที่และเวลาให้บริการ รวมถึงเป็นไปตามมาตรฐานสาธารณสุขของประเทศ โดยเราเรียกรูปแบบการทำงานนี้ว่า Key Population-Led Health Services หรือ KPLHS
          การทำงาน KPLHS นั้น เป็นการทำงานแบบสหสาขาวิชาชีพ มีส่วนร่วมของหลายภาคส่วนในรูปแบบประชารัฐ โดยมีกลุ่มประชากรที่ได้รับผลกระทบหลักเป็นแกนนำ เพื่อให้มั่นใจว่าจะเกิดรูปแบบบริการที่ยั่งยืน และส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน (sustainable and high impact) ในระบบสาธารณสุขของประเทศไทย นอกจากด้านเอชไอวีแล้ว รูปแบบของ KPLHS ยังสามารถขยายและปรับใช้ให้เหมาะสมได้กับชุมชนอื่นๆ และภาวะสุขภาพอื่นๆ เช่น วัณโรค เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัญหายาเสพติด เป็นต้น เพื่อที่ประเทศจะได้บรรลุเป้าหมายของการพัฒนาที่ยั่งยืนตามพันธสัญญาที่ทำไว้กับประชาคมโลกได้เร็วขึ้น

แพทย์หญิงนิตยา ภานุภาค พึ่งพาพงศ์
ศาสตราจารย์กิตติคุณ นายแพทย์ประพันธ์ ภานุภาค
ศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาดไทย
7 พฤศจิกายน 2560

บทความ

คำถามยอดฮิต